چنان كه در بحث افيون گفتيم خطراتى در بر دارد . مگر اينكه با داروهاى اثرشكن افيون قاطى شود و از قوتش بكاهد آنگاه شايد براى چشم بىزيان باشد . سينه : در علاج سرفهء گرم ، نزله‌هاى سينه ، خون برآوردن ، خوب است و در اين‌باره آن را با ليسيدنيها مخلوط مىكنند . بويژه اگر با اقاقيا و افشرهء شنگ باشد و بخورند در علاج بيماريهاى سينه بسيار مفيد است . ابن ماسويه گويد : تخم خشخاش سياه سينه را مىپالايد . اما از پوستش چنان برمىآيد كه راه خون برآوردن را دشوار سازد . و در تخم همه نوع خشخاش مادهء تنقيه موجود است . اندامان راننده : خشخاش سفيد يا سياه را خوب بكوبند و با شراب سياه و گس بنوشند اسهال مزمن را قطع كند . و اگر در آب حل كنند شكم را روان سازد . اگر بپزند و خوب پخته شود و بدان حقنه كنند علاج ديزانترى است . اگر تخمش را با شربت عسلاب خورند ملين است . اگر خشخاش كره‌اى ( زبدى ) را به اندازهء يك ( اكسونافن ) با آب عسل خورند ؟ قى مىكنند . تخم خشخاش كره‌اى بلغم و مواد نارسيده را بيرون ريزد . نوعى از خشخاش مصرى هست اگر تخمش را با قبيده بادام - يا رشته خورند براى اسهال دادن بلغم خوب است . تخم خشخاش كاشتنى را با عسل خورند آب پشت را زياد كند . اندامان غذا : براى رطوبت معده مفيد است . اگر بيخ خشخاش شاخدار ساحلى را در آب بپزند و بجوشانند تا نيمش باقى بماند در علاج بيماريهاى كبد و خلطهاى غليظ در شكم جمع آمده مفيد است . تخم خشخاش كره‌اى ( زبدى ) قىآور است و همين را دربارهء تخم خشخاش بيابانى گفته‌اند . خطمى : اين نام يونانى است و به معنى بسيار مفيد آمده است . مزاج : گرم معتدل . خاصيت : نرم‌كننده ، رساننده ، سست‌كننده ، تحليل‌برنده است . تخم و بيخش در كنش با وى برابر و از آن خشكاننده‌تر و لطافت‌بخش‌ترند . آرايش : با روغن كنجد بر پوست مالند و در آفتاب نشينند بهك را مىزدايد و تخمش در اين‌باره مؤثرتر است . ورم و جوش : ورم سخت را نرم كند ، از آماس جلوگيرى مىنمايد ، ورم خونى را فرونشاند ، دمل را مىرساند ، در علاج آماس بادكن ، خنازير مفيد است . با سقز تلخ بردارند زهدان سخت‌شده را نرم كند . با صمغ و گوگرد بر خنازير گذارند سودمند است . مفاصل : خطمى و بويژه اگر با پيه غاز باشد در علاج درد مفاصل ، عرق النسا ، لرزش ، گسستگى وسطهاى ماهيچه ، كشيدگى اعصاب مفيد است . سر : ضمادش علاج ورم بناگوش است . چشم : التهاب و بادكردگى پلك را از بين مىبرد . سينه : تخمش علاج سرفهء گرم است ، راه بلغم برآوردن را آسان كند ، در منع كردن خون برآوردن مفيد است ، زيرا گيرندگى در بر دارد . ضماد برگش ورم پستان را فرونشاند و از علاجات ذات الجنب و ذات الريه بشمار مىآيد . اندامان غذا : شيره‌اش تشنگى را فرونشاند . اندامان راننده : آب‌پز برگ و بيخش را بخورند در علاج سوزش مجراى بول ، سوزش روده ، ورم اطراف پيزى ، اسهال بد ، خوب است . تخمش را با سقز تلخ بردارند علاج سفت شدن و بهم آمدن زهدان است . آب‌پزش براى زهدان خوب و خون‌زچگى را پاك مىنمايد . آب‌پز بيخش را با شراب خورند در علاج دشوار شاشيدن و سنگ مفيد است . تخم و شيره‌اش شكم را بند آرند . زهرها : با روغن كنجد و روغن زيتون بر تن مالند از گزند حشرات در امانند . آب‌پزش را با روغن كنجد - يا با شراب مخلوط كنند و بر جاى نيش زنبور عسل بمالند مفيد است .